Περνώντας τα χρόνια όμως και τρέχοντας πλέον σε πολλούς τέτοιους αγώνες, αλλά μελετώντας και την αρθρογραφία από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού που είναι πολύ μπροστά σε εμπειρία σχετική με το μέγεθος αυτών των αγώνων και καταστάσεων, είδα ότι δεν είναι ακριβώς έτσι τελικά. Μου είχε κάνει εντύπωση άλλωστε μερικές φορές να βλέπω συναθλητές που έδειχναν να είναι πολύ καλά σωματικά και χωρίς κάποιο σημαντικό πρόβλημα, να εγκαταλείπουν αγώνες λυγίζοντας κάτω από το φόβο αυτού που δεν μπορούσαν να ελέγξουν και δεν είχαν κάνει τίποτα για να το διαχειριστούν σαν σενάριο. Να μην έχουν τη “σκληράδα” ίσως που απαιτούσαν οι καταστάσεις.

Σύγχρονες μελέτες ψυχολογίας και η προπονητική εμπειρία που έχει αποκτηθεί με τα χρόνια δείχνουν ότι τελικά είναι πολύ πιθανό η σκέψη της αδυναμίας ελέγχου να οδηγεί στην απάθεια και τελικά στην εγκατάλειψη. Άρα χρειάζεται η “προπόνηση” στο έλεγχο - ή τουλάχιστον στην τακτική διαχείριση - καταστάσεων που θεωρητικά δεν ελέγχονται (νύχτα, καιρός, χάσιμο στη διαδρομή κτλ), στην ικανότητα να κάνεις κανείς κρίσιμες επιλογές και στην δύναμη της αυτονομίας σε δύσκολα περιβάλλοντα και καταστάσεις.

Είναι χαρακτηριστικό στην Αμερική το παράδειγμα κορυφαίας αθλήτριας του ανωμάλου δρόμου με πολύ μεγάλο άγχος πριν τους αγώνες, με αποτέλεσμα να κάνει εμετό σχεδόν πάντα πριν την εκκίνηση. Ο προπονητής της, είχε μια ιδέα για να την κάνει να μπορέσει να ελέγξει το προ-αγωνιστικό άγχος που ήταν ιδιαίτερα πρωτότυπη. Της είπε ότι πρέπει να ελέγξουν το χρόνο που θα κάνει εμετό! Να το κάνουν 2 λεπτά πριν την εκκίνηση. Την άφησε λοιπόν και την πλησίασε ακριβώς 2 λεπτά πριν αρχίσει ο αγώνας και της είπε: “ΟΚ, ώρα να ξεράσεις”. Αυτή μέσα σε μεγάλη έκπληξη του είπε ότι είναι εντάξει και δεν χρειάζεται, πήρε εκκίνηση και μάλιστα έκανε και ατομικό ρεκόρ σε αυτό τον αγώνα. Κατάφερε λοιπόν να μην αφήσει στην τύχη του το προ-αγωνιστικό άγχος που δεν ελέγχεται εύκολα και να το διαχειριστεί. Παρόμοια σενάρια ελέγχου μπορεί να σώσουν καταστάσεις θεωρητικά μη ελέγξιμες, όπως η νύχτα και ο καιρός.

Η “σκληράδα” είναι κάτι με το οποίο γεννιόμαστε, αλλά και κάτι που μπορεί να σμιλευτεί εσωτερικά με την εκπαίδευση και την ευλυγισία στην διαχείριση σεναρίων για θεωρητικά μη ελέγξιμες καταστάσεις.

Δημήτρης Τρουπής